Een eiken tafel opknappen: van lak naar olie en andersom
Schuren en opnieuw afwerken, welke korrel je gebruikt en wat schuren niet oplost.
Kort antwoord
Een massief eiken blad kun je opknappen door de oude afwerking eraf te schuren en een nieuwe aan te brengen. Van lak naar olie, of andersom, kan alleen als alle oude afwerking weg is: olie trekt niet in een laklaag en lak kan slecht hechten op een geolied blad.
Een fineerblad niet: de laag eiken is dun en je schuurt er zo doorheen. Kijk eerst naar de rand van het blad. Twijfel je, laat het dan door een werkplaats beoordelen.
Eerst kijken: massief of fineer, olie of lak
Controleer of je blad massief is. Bij massief eiken loopt de nerf van het bovenvlak door over de rand, als bij een plank. Bij fineer zie je een rechte scheidslijn of een apart randje. Hoe je het herkent staat in de gids over massief eiken, toplaag en fineer.
Kijk daarna of het blad geolied of gelakt is. Leg een druppel water op het blad: op lak blijft hij als een parel staan en voelt het oppervlak glad, op olie trekt hij na een tijdje in en voelt het hout iets ruwer.
Opfrissen, bijwerken of kaal maken
| Wat je doet | Wanneer | Wat het inhoudt |
|---|---|---|
| Opfrissen | Het hout is dof en water parelt niet meer. | Schoonmaken en een dunne laag olie. Zie de gids over onderhoud. |
| Plaatselijk bijwerken | Een kras, een kring of een vlek. | Op olie licht schuren en bijoliën. Op lak kan een diepe beschadiging niet plaatselijk. |
| Kaal maken | De afwerking is stuk, je wilt een andere kleur of je wilt van lak naar olie. | Het hele blad schuren tot kaal hout en opnieuw afwerken. |
Van lak naar olie
Olie trekt in het hout. Op een laklaag kan dat niet, dus alle lak moet eraf: het hele blad schuren tot je kaal hout ziet. Blijft er een restje lak zitten, dan krijg je vlekkerige plekken waar de olie wel en niet is ingetrokken.
Het wordt pas mooi als het blad overal gelijk is geschuurd. Neem daar de tijd voor.
Van olie naar lak
Andersom is het lastiger. De olie zit in het hout en lak kan daar slecht op hechten. Schuur diep, tot de olie uit het hout is, of laat het door een werkplaats doen. Vraag de fabrikant van de lak wat er voor een geolied blad nodig is.
Schuren: korrels en volgorde
Schuur altijd met de nerf mee en begin grof. Een lage korrel haalt de oude afwerking weg, een hoge maakt het hout glad. Makers van olie en lak adviseren in oktober 2026 ongeveer dit.
| Stap | Korrel | Doel |
|---|---|---|
| Oude afwerking eraf | 80 tot 100 | Alle olie of lak weghalen. |
| Gladmaken | 120 | De krassen van de eerste stap wegwerken. |
| Klaarmaken voor olie | 150 tot 180 | Een gladde ondergrond waar de olie goed in trekt. |
| Tussen de lagen lak | 240 | Een lichte slijpbeurt voor de volgende laag. |
Zo pak je het aan
- Haal alles van het blad en maak het schoon.
- Schuur de oude afwerking eraf, met de nerf mee, en werk op in korrels.
- Stof het blad af, neem het na met een licht vochtige doek en laat het helemaal drogen.
- Breng de nieuwe afwerking dun aan, in de richting van de nerf, zoals de fabrikant voorschrijft.
- Bij olie: wrijf wat niet is ingetrokken er na een kwartier af. Doeken met olie leg je uitgespreid buiten te drogen, nooit opgepropt in een emmer: ze kunnen spontaan ontbranden.
- Bij lak: schuur tussen de lagen licht met een fijne korrel.
- Laat het blad uitharden. In de gids over de eerste weken staat wat je dan doet.
Zelf doen of laten doen
Een blad van 220 bij 100 cm is 2,20 m² hout. Dat schuur je niet in een uurtje, en een gelijkmatig resultaat vraagt ervaring en geduld. Zelf doen kan bij een massief blad en een gewone opknapbeurt.
Een werkplaats is beter bij een diep beschadigd blad, bij fineer, of als je van olie naar lak wilt en het resultaat zonder vlekken wilt.
Wat schuren niet oplost
Een blad dat kromtrekt, een lijmnaad die loslaat of een scheur die doorloopt los je niet op met schuren. Dat zijn constructieproblemen of te nat hout, en daar is de maker voor. Meld ze met foto's en de datum.
Veelgestelde vragen
Eiken tafel van lak naar olie: kan dat?
Ja, maar alle lak moet eraf: het hele blad schuren tot kaal hout, en daarna oliën. Blijft er een restje lak zitten, dan wordt het vlekkerig.
Kan er olie over bestaande lak?
Nee. Olie trekt niet in een laklaag. Schuur eerst alle lak weg.
Hoe maak je een eiken tafel kaal?
Schuur de oude afwerking eraf met korrel 80 tot 100, werk door naar 120 en eindig met 150 tot 180, altijd met de nerf mee. Stof af en laat het hout drogen voordat je een nieuwe afwerking aanbrengt.
Kan ik een eiken tafel zelf opknappen?
Ja, als het blad massief is. Het is zwaar werk en het resultaat hangt af van gelijkmatig schuren. Bij fineer of een diep beschadigd blad is een werkplaats beter.
Waarom heb ik vlekken na het schuren van mijn eiken tafel?
Meestal zit er nog een restje oude laag of vuil in het hout, of is er ongelijk geschuurd. Schuur het hele blad gelijkmatig opnieuw tot kaal hout, stof af en breng de nieuwe afwerking dun aan.
Kan ik een gefineerde tafel opknappen?
Nauwelijks. De laag eiken is dun en je schuurt er zo doorheen. Laat een werkplaats beoordelen of er iets mogelijk is.