Zo blijft je eiken tafel mooi
Een vochtige doek, een onderzetter en af en toe een laagje olie. Meer is het niet.
Kort antwoord
Dagelijks een licht vochtige doek en droogwrijven. Onderzetters onder hete pannen en natte glazen. Een geoliede tafel krijgt elk jaar tot elke twee jaar een dunne nieuwe laag olie; een gelakte tafel vraagt alleen schoonmaken.
Houd de luchtvochtigheid tussen de 45 en 60 procent, til met twee mensen en schuif de tafel nooit over de vloer.
Elke dag
Een licht vochtige doek, eventueel met een drupje mild afwasmiddel, en daarna droogwrijven. Schuurmiddelen, allesreinigers met ammoniak en schuursponsjes blijven in de kast: die halen de olie of de lak van het hout. Kruimels en zand veeg je weg voordat je gaat poetsen, anders kras je ze mee.
Vlekken en krassen
Gemorst vocht neem je meteen op, vooral op een geoliede tafel: olie laat het hout open, dus wijn, koffie en vet kunnen intrekken als ze blijven staan. Een lichte vlek op olie verdwijnt vaak al met een vochtige doek. Zit hij dieper, schuur dan heel licht met fijn schuurpapier in de richting van de nerf en olie de plek bij. Op lak kan een vlek niet intrekken; daar is een vochtige doek bijna altijd genoeg.
Massief eiken is door en door hout, dus een kras is nooit het einde. Op een geoliede tafel schuur je de plek licht op en olie je hem bij; na een dag zie je het verschil niet meer. Een kleine deuk komt vaak omhoog met een vochtige doek en een warm strijkijzer erop: het hout zet uit en vult de deuk. Op lak herstel je plaatselijk minder makkelijk; bij een diepe beschadiging wordt het blad in zijn geheel opnieuw behandeld.
Opnieuw oliën, in vijf stappen
Een geoliede tafel krijgt af en toe een nieuwe laag: zodra het hout dof en droog aanvoelt of water niet meer parelt. Zo doe je het.
- Maak het blad schoon met een vochtige doek en laat het helemaal drogen.
- Breng een dunne laag olie aan met een pluisvrije doek, in de richting van de nerf.
- Laat de olie een kwartier intrekken.
- Wrijf alles wat niet is ingetrokken eraf, stevig en droog. Olie die blijft liggen wordt plakkerig.
- Laat het blad een dag met rust. Doeken met olie leg je uitgespreid buiten te drogen, nooit opgepropt in een emmer: ze kunnen spontaan ontbranden.
Het jaarschema
| Olie | Hardwaxolie | Lak | |
|---|---|---|---|
| Elke dag | Vochtige doek, droogwrijven | Vochtige doek, droogwrijven | Vochtige doek |
| Elke maand | Kijk of water nog parelt | Kijk of water nog parelt | Niets |
| Elk jaar | Een dunne laag olie bij dagelijks gebruik | Kijken, meestal nog goed | Niets |
| Elke twee tot drie jaar | Een laag als je het eerder oversloeg | Een dunne laag | Niets |
| Na tien jaar | Opschuren en opnieuw oliën als je dat mooi vindt | Idem | Opnieuw lakken bij slijtage, in een werkplaats |
Luchtvochtigheid, vloerverwarming, zon
Hout neemt vocht op en geeft het weer af. Daardoor krimpt een blad een beetje in een droge winter en zet het uit in een vochtige zomer. Dat hoort bij massief hout en een goed verlijmd blad is erop gemaakt. Houd de luchtvochtigheid in huis het hele jaar tussen de 45 en 60 procent: in de winter helpt een luchtbevochtiger of een paar planten. Vloerverwarming is geen probleem, zolang de lucht niet te droog wordt.
Fel zonlicht kleurt eiken na verloop van tijd iets donkerder of juist bleker, afhankelijk van de afwerking. Ligt er lang een kleed of een schaal op dezelfde plek, dan blijft die plek lichter. Draai dingen op het blad af en toe om en zet hete pannen altijd op een onderzetter.
Verhuizen
Een blad van 220 bij 100 cm en 5 cm dik weegt rond de 75 tot 80 kilo. Til altijd met twee mensen, nooit aan de poten, en verplaats een tafel niet schuivend over de vloer. Bij een verhuizing gaat het blad los van het onderstel; zo past hij door elke deur en blijven de verbindingen heel. Vervoer het blad op zijn kant, in dekens, en laat hem in het nieuwe huis een dag wennen voordat je hem monteert.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn eiken tafel oliën?
Zodra water niet meer parelt of het hout dof aanvoelt. Bij dagelijks gebruik is dat elk jaar tot elke twee jaar; met hardwaxolie elke twee tot drie jaar.
Welke olie gebruik ik?
Dezelfde soort als de maker gebruikte: meubelolie of hardwaxolie voor eiken, naturel of met dezelfde kleur. Nooit keukenolie.
Mag ik mijn eiken tafel met een allesreiniger schoonmaken?
Liever niet. Een vochtige doek met een drupje afwasmiddel is genoeg; allesreinigers met ammoniak tasten de olie of de lak aan.
Hoe zwaar is een eiken tafel bij het verhuizen?
Een blad van 220 bij 100 cm en 5 cm dik weegt rond de 75 tot 80 kilo, het onderstel komt erbij. Til met twee mensen en haal het blad los van de poten.