Vlekken en witte kringen uit een eiken tafel halen
Wijn, koffie, vet, water en hitte. Per vlek wat je doet, en wanneer je stopt.
Kort antwoord
Op een geoliede tafel neem je vocht meteen op; een vlek die blijft staan trekt in. Een lichte vlek gaat met een vochtige doek, een diepere schuur je heel licht weg in de richting van de nerf en olie je bij. Op lak trekt niets in: een vochtige doek met een drupje afwasmiddel is bijna altijd genoeg.
Een witte kring is vocht of hitte in de afwerking, niet in het hout. Op olie: licht schuren en bijoliën. Op lak: een warme föhn op afstand, en anders de werkplaats.
Eerst: olie of lak?
Alles hangt af van de afwerking. Olie en hardwaxolie laten het hout open: een vlek kan intrekken, maar je herstelt plaatselijk. Lak sluit het hout af: een vlek blijft bovenop, maar een beschadiging in de laag herstel je niet onzichtbaar. Weet je het niet, leg dan een druppel water op het blad: op lak blijft hij als een parel staan, op olie trekt hij na een tijdje in.
Per vlek
| Vlek | Op olie of hardwax | Op lak |
|---|---|---|
| Wijn, koffie, thee | Meteen deppen, niet wrijven. Blijft er een schaduw: licht schuren met korrel 180 in de nerfrichting en bijoliën. | Vochtige doek met een drupje afwasmiddel. Droogwrijven. |
| Vet en olie van eten | Deppen met keukenpapier, dan een doek met een beetje afwasmiddel. Een oude vetvlek: schuren en bijoliën. | Vochtige doek met afwasmiddel. Vet trekt niet in. |
| Water, een nat glas | Droogwrijven. Een witte kring: licht schuren en bijoliën, of een nacht laten drogen en kijken of hij weg is. | Droogwrijven. Een witte kring: föhn op afstand, lauwwarm, in beweging; verdwijnt hij niet, dan is de laklaag beschadigd. |
| Hitte, een hete pan | Donkere plek: schuren tot de kleur gelijk is, bijoliën. Diep: de werkplaats. | Witte of doffe plek: föhn proberen; anders het blad opnieuw laten lakken. |
| Inkt, viltstift | Zo snel mogelijk schuren en bijoliën; inkt trekt diep. | Vochtige doek, eventueel een beetje spiritus op een doek, kort en plaatselijk. |
| Zwarte vlekken bij een kras of een nat spijkertje | Dat is ijzer dat met het looizuur in eiken reageert. Schuren tot het weg is en bijoliën; komt het terug, dan de werkplaats. | Zelden op lak; bij een beschadiging: de werkplaats. |
Wat je nooit doet
- Schuursponsjes, schuurmiddel, allesreiniger met ammoniak of azijn: die halen de olie of de lak van het hout en maken de vlek groter.
- Olijfolie of een ander keukenproduct als onderhoud: dat wordt ranzig en plakkerig. Alleen meubelolie of hardwaxolie.
- Een strijkijzer direct op het blad voor een witte kring: op lak kan dat werken met een katoenen doek ertussen, maar het risico op een brandplek is groot. Een föhn op afstand is veiliger.
- Nat laten liggen. Een vochtige doek, een plant zonder onderzetter of een vaas die zweet: dat zijn de kringen van morgen.
Wanneer je de werkplaats belt
Als de vlek na schuren en bijoliën terugkomt, als een laklaag is gebarsten of bladdert, of als je een groot vlak egaal wilt hebben. Een eiken blad kan in zijn geheel worden opgeschuurd en opnieuw afgewerkt; dat is bij massief hout juist het mooie. Voor een geolied blad is het een klus van een dag, voor een gelakt blad werk voor een werkplaats met een spuitcabine.
Veelgestelde vragen
Hoe krijg ik een wijnvlek uit een geoliede eiken tafel?
Meteen deppen. Blijft er een schaduw: licht schuren met korrel 180 in de richting van de nerf en de plek bijoliën met dezelfde olie. Na een dag zie je het verschil niet meer.
Hoe haal ik witte kringen van een houten tafel?
Een witte kring zit in de afwerking, niet in het hout. Op olie: licht schuren en bijoliën. Op lak: een lauwwarme föhn op afstand, in beweging. Helpt dat niet, dan is de laklaag beschadigd en moet het blad opnieuw.
Kan ik een eiken tafel schoonmaken met groene zeep?
Op een geoliede tafel liever niet: zeep laat een laagje achter dat de olie dof maakt. Een vochtige doek met een drupje afwasmiddel is genoeg, en daarna droogwrijven.
Waarom komen er zwarte vlekken op mijn eiken tafel?
Eiken bevat looizuur dat met ijzer reageert: een nat blikje, een schroefje of ijzerhoudend water geeft een zwarte vlek. Schuren tot hij weg is en bijoliën.